Dnia 9 kwietnia 2013 w Warszawie odbyła się V jubileuszowa edycja konferencji Rozwiązania HR, organizowana przez Wolters Kluwer Polska. Podczas konferencji mieliśmy okazję wygłosić prezentację dotyczącą zjawiska anomii pracowniczej. Oto podsumowanie najistotniejszych kwestii poruszanych podczas wystąpienia.

Problem anomii

A więc trochę liczb: jak wynika z różnego rodzaju raportów i opracowań (odnośnik), w 2012 roku 78% ankietowanych firm ucierpiało z powodu nieuczciwych zachowań swoich pracowników. W branży detalicznej za 2011 kradzież pracownicza wyniosła 551 milionów dolarów. Całość strat wynosiła 1,67 mld dolarów, co daje 33,5% udziału we wszystkich stratach. Wartość kradzieży pracowniczej jest 15 razy większa niż kradzież popełniona przez klienta. Większość pracowników okradających firmę uważa, że jedynie ?korzysta z okazji?. 50% ankietowanych pracowników przyznaje, że przywłaszcza sobie mienie firmy w której pracuje. Pracodawcy próbują to zatrzymać, ale skala zjawiska jest zbyt duża.

Definicja anomii - historia

W pierwszej kolejności przybliżono uczestnikom konferencji zjawisko anomii pracowniczej. Termin ten został po raz pierwszy użyty przez socjologa Emila Durkheima do określenia szczególnego stanu społecznego. Polega on na braku umiejętności wytworzenia systemu norm i wartości, nadających kierunek ludzkiemu postępowaniu. Kontynuatorem badań nad anomią był Robert K. Merton, który źródeł anomii upatrywał w silnym społecznym nacisku na osiągnięcie konkretnych celów, z pominięciem pożądanych sposobów ich osiągania. W rezultacie na pierwszy plan wysuwało się bezwzględne osiągnięcie upatrzonych korzyści możliwie najszybszymi i najbardziej skutecznymi metodami.

Definicja anomii pracowniczej - biznes

Na potrzeby biznesu, anomia pracownicza została zdefiniowana bardzo precyzyjnie: jest to zjawisko społeczne polegające na systematycznym występowaniu u pracowników (lub częściej w grupach pracowniczych) zachowań, doprowadzających organizację do wymiernych strat finansowych. Definicja za: Ambroziak, D. Maj, M. (2013). Anomia pracownicza ? problem wartości. Diagnoza, kontrola i przeciwdziałanie. Wolters Kluwer Polska S.A Warszawa (w druku).

Zwykle źródłem anomii pracowniczej są:

  • nieadekwatna struktura organizacyjna
  • błędne zarządzanie
  • systemy i procesy wymuszające na pracownikach zachowania anomijne, które stały się obowiązującymi normami zachowania w organizacji

Szczególną cechą anomii pracowniczej jest działanie mechanizmów psychologicznych pozwalających na dokonywanie sprzeniewierzeń, kradzieży, fałszowania dokumentów itp. bez poczucia winy czy tez wyrzutów sumienia ze strony pracownika.

Zjawisko anomii pracowniczej, rozumianej jako systematyczna nieuczciwość względem pracodawcy, stanowi dla biznesu realny problem. Wagę tego zjawiska potwierdzają liczne opracowania, raporty oraz inicjatywy, zarówno w Polsce jak i za granicą.

Model 3 Sił Anomii Pracowniczej

Zamiast zaostrzać procedury kontroli proponujemy inne podejście ? umocowany w metodologii Evidence-Based model 3 Sił Anomii Pracowniczej (opracowany przez Dariusza Ambroziak i Mieszka Maja, 2013), obejmujący:

  • Środowisko organizacji
  • Zachowanie człowieka
  • Zarządzanie

Rezultatem zastosowania modelu 3 Sił Anomii Pracowniczej? jest określenie Map Ryzyka Anomii Pracowniczej?. Mapy pozwalają określić na skali od 0% do 100% poziom ryzyka anomii pracowniczej dla danej organizacji, departamentu, działu czy zespołu pracowniczego.

Mapa Ryzyka Anomii Pracowniczej pozwala na właściwe kontrolowanie i zarządzanie poziomem anomii pracowniczej w organizacji.

Zespół

Warto zauważyć, iż do przeciwdziałania anomii pracowniczej został powołany interdyscyplinarny zespół ekspertów w składzie:

Dariusz Ambroziak ? psycholog organizacji

Mieszko Maj ? psycholog organizacji

dr Krzysztof Fronczyk ? ekspert w dziedzinie pomiaru psychologicznego

dr Monika Gładoch ? prawnik, ekspert w dziedzinie prawa pracy

Grzegorz Rajca ? psycholog, ekspert w dziedzinie pomiaru komunikacji nieformalnej

Tytus Woźniak ? pedagog, ekspert w zakresie executive coachingu

Materiał zdjęciowy z naszego wystąpienia: